Jak to działa?
Czym jest kasa?
Kasa zapomogowo-pożyczkowa to fundusz koleżeński znany z polskich zakładów pracy — działa ich około tysiąca, na podstawie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Członkowie wpłacają co miesiąc stałą składkę, budując swój wkład, i mogą brać nieoprocentowane pożyczki.
W tradycyjnej kasie pieniądze leżą na koncie, do którego dostęp ma skarbnik. Zdarzały się defraudacje na setki tysięcy złotych. Tutaj skarbnikiem jest program — skarbiec należy do adresu, za który może podpisywać wyłącznie kod, według zapisanych w nim reguł.
Wkład i składki
Każda składka trafia do wspólnego skarbca i powiększa Twój wkład. Wkład to Twoje roszczenie do skarbca — możesz go w całości wypłacić i wyjść z kasy, o ile nie masz aktywnej pożyczki i nie poręczasz cudzej.
Składkę można też ustawić jako automatyczną: podpisujesz raz zgodę (delegację cykliczną w natywnym programie Subscriptions), a kasa sama pobiera składkę co miesiąc — dokładnie jak potrącenie z pensji w prawdziwej KZP. Limit i okres kontroluje program, nie kasa.
Pożyczki i poręczenia
Możesz pożyczyć do trzykrotności swojego wkładu, bez odsetek. Kwota ponad Twój wkład musi być w całości poręczona przez innych członków — poręczyciel blokuje część swojego wolnego wkładu na czas pożyczki (maksymalnie czterech poręczycieli).
Przy wypłacie pożyczki Twój własny wkład też zostaje zablokowany jako zabezpieczenie. Dzięki temu każda aktywna pożyczka jest w każdej chwili w pełni pokryta — matematycznie, nie obietnicą.
Co się dzieje przy braku spłaty?
Po terminie spłaty każdy może uruchomić rozliczenie — nie trzeba czekać, aż ktoś odważy się upomnieć kolegę. Program potrąca dokładnie brakującą kwotę: najpierw z wkładu pożyczkobiorcy, resztę proporcjonalnie z poręczeń. Księgi zawsze się bilansują, a osoba, która nie spłaciła, nie pożyczy w tej kasie już nigdy.
Dla testujących (devnet)
- Zainstaluj portfel Phantom i przełącz sieć na Devnet.
- Pobierz testowe USDC: faucet.circle.com → Solana Devnet.
- Trochę SOL na opłaty: faucet.solana.com.
- Na Pulpicie wybierz kasę kzp-demo-publiczna (składka 2 USDC) i dołącz.
Kod i architektura: github.com/TwentyOne37/kasa · program: explorer ↗